Καθιστική εργασία και μυοσκελετικές διαταραχές. Ποιος είναι ο ρόλος της Φυσικοθεραπείας;
Η σύγχρονη καθημερινότητα χαρακτηρίζεται από δραστηριότητες που περιορίζουν την κινητικότητα του σώματος. Η καθιστική εργασία, αν και απαραίτητη σε πολλούς τομείς, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικότερους παράγοντες εμφάνισης χρόνιων μυοσκελετικών προβλημάτων. Η πολύωρη παραμονή μπροστά από έναν υπολογιστή ή σε ένα γραφείο επηρεάζει αρνητικά τον αυχένα, τη μέση, τους ώμους, αλλά και τις αρθρώσεις των χεριών, προκαλώντας σταδιακά πόνο, δυσκαμψία και λειτουργικούς περιορισμούς.
Η φύση του προβλήματος: γιατί η καθιστική εργασία βλάπτει
Το ανθρώπινο σώμα έχει σχεδιαστεί για κίνηση. Όταν παραμένει ακινητοποιημένο σε μια συγκεκριμένη θέση για πολλές ώρες, όπως συμβαίνει σε συνθήκες καθιστικής εργασίας, ο μυϊκός τόνος αλλοιώνεται, ο συντονισμός των αρθρώσεων διαταράσσεται και το μυοσκελετικό σύστημα επιβαρύνεται. Δεν είναι τυχαίο ότι ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων που εργάζονται σε γραφεία αναφέρει ενοχλήσεις στον αυχένα, στην οσφυϊκή μοίρα, ή αίσθημα βάρους στους ώμους και μουδιάσματα στα άκρα.
Επιπλέον, η καθιστική εργασία μειώνει την ενεργειακή δαπάνη, την μυϊκή μάζα και επιδεινώνει τη στάση του σώματος. Με την πάροδο του χρόνου, οι αρθρώσεις και οι μύες που παραμένουν αδρανείς χάνουν την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται στις καθημερινές απαιτήσεις, ενώ η μυοπεριτονιακή τάση σε περιοχές όπως ο αυχένας ή οι ώμοι αυξάνεται.
Συνήθη μυοσκελετικά προβλήματα που σχετίζονται με καθιστική εργασία
Τα προβλήματα που απορρέουν από την καθιστική εργασία δεν είναι απλώς ενοχλητικά. Συχνά εξελίσσονται σε χρόνιες καταστάσεις που απαιτούν ιατρική και φυσικοθεραπευτική παρέμβαση. Ορισμένα από τα πιο συχνά προβλήματα περιλαμβάνουν:
- Αυχεναλγία, λόγω διαρκούς κάμψης προς την οθόνη
- Οσφυαλγία, από λανθασμένη στήριξη της μέσης ή από ακινησία
- Πόνος στον ώμο και το άνω άκρο, από επαναλαμβανόμενες κινήσεις ποντικιού ή πληκτρολογίου
- Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, από υπέρχρηση των καρπών
- Δυσλειτουργίες του ισχίου και του γλουτού, λόγω αδράνειας των σταθεροποιητών μυών
Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης
Όταν τα παραπάνω συμπτώματα εμφανίζονται, συχνά αγνοούνται ή αντιμετωπίζονται με προσωρινά αναλγητικά. Ωστόσο, όσο περισσότερο παραμελούνται, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να εξελιχθούν σε χρόνιες καταστάσεις που επηρεάζουν όχι μόνο τη σωματική λειτουργικότητα αλλά και την ψυχολογική ευεξία του ατόμου.
Σε αυτό το σημείο, ο ρόλος της Φυσικοθεραπείας είναι καθοριστικός.
Ο ρόλος της Φυσικοθεραπείας στην αντιμετώπιση των συνεπειών της καθιστικής εργασίας
Η Φυσικοθεραπεία δεν περιορίζεται στην παθητική ανακούφιση από τον πόνο. Αποτελεί μια ενεργή διαδικασία αποκατάστασης και επανεκπαίδευσης του σώματος. Μέσω της αξιολόγησης της στάσης, του εύρους κίνησης, της μυϊκής ισχύος και της κινητικής λειτουργικότητας, ο φυσικοθεραπευτής εντοπίζει τα σημεία υπερφόρτισης ή αδράνειας.
Στην περίπτωση της καθιστικής εργασίας, το θεραπευτικό πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:
1. Φυσικά μέσα (παγοθεραπεία, θερμοθεραπεία, πρεσοθεραπεία, ηλεκτροθεραπεία, laser, υπέρηχο, στοχευμένες ραδιοσυχνότητες, biofeedback, μαγνητικό διεγέρτη, κρουστικό υπέρηχο)
2. Κινησιοθεραπεία (διατάσεις, ασκήσεις ενδυνάμωσης, ασκήσεις με έμφαση στην ιδιοδεκτικότητα και στην κιναισθησία)
3. Κινητοποίηση μαλακών μορίων με ειδικό εξοπλισμό (Ergon Technique)
4. Περίδεση (Kinesio taping)
5. Εκπαίδευση του ασθενή και ενημέρωση για την παθολογία του καθώς και για τις δραστηριότητες που μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα ή να τον επιβαρύνουν περισσότερο
6. Θεραπευτική άσκηση (λειτουργική επανεκπαίδευση, ασκήσεις νευρομυϊκού συντονισμού).
7. Συμβουλές για την ανακούφιση των συμπτωμάτων και την πρόληψη ενδεχόμενης επιδείνωσης.
Πρόληψη και μακροπρόθεσμη στρατηγική
Η πρόληψη είναι πάντα η καλύτερη θεραπεία. Η τακτική κινητοποίηση μέσα στην ημέρα, ακόμα και με λίγα λεπτά διατάσεων ή ήπιας δραστηριότητας ανά ώρα, μπορεί να μειώσει σημαντικά τη συσσώρευση έντασης. Ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να προτείνει σύντομες ασκήσεις που εντάσσονται εύκολα σε ένα πολυάσχολο πρόγραμμα εργασίας.
Επιπλέον, η Φυσικοθεραπεία προσεγγίζει το σώμα ολιστικά. Δεν αντιμετωπίζεται μόνο το σύμπτωμα, αλλά αναζητείται η αιτία και σχεδιάζεται ένα πλάνο που προλαμβάνει μελλοντικές υποτροπές.
Η καθιστική εργασία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης ζωής, αλλά δεν πρέπει να οδηγεί σε χρόνιο πόνο και περιορισμούς. Με τη σωστή φυσικοθεραπευτική καθοδήγηση, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι επιπτώσεις της ακινησίας και να επιτευχθεί η διατήρηση της κινητικότητας και της λειτουργικότητας σε βάθος χρόνου.
Αν εργάζεστε πολλές ώρες καθιστοί και νιώθετε πόνο ή δυσκαμψία, μην το αγνοείτε. Η Φυσικοθεραπεία μπορεί να κάνει τη διαφορά.
