Το σύνδρομο Dupuytren είναι μια πάθηση της παλαμιαίας περιτονίας, του ινώδους ιστού που βρίσκεται κάτω από το δέρμα της παλάμης. Ο ιστός παχαίνει και σχηματίζει όζους ή χορδές. Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι χορδές μπορεί να βραχύνουν και να τραβήξουν ένα ή περισσότερα δάχτυλα προς την παλάμη. Τότε μιλάμε για ρίκνωση Dupuytren.
Η εξέλιξη είναι συνήθως αργή και μπορεί να διαρκέσει μήνες ή χρόνια. Πολλοί άνθρωποι έχουν μικρούς όζους χωρίς σημαντικό λειτουργικό πρόβλημα. Άλλοι δυσκολεύονται να βάλουν το χέρι επίπεδα σε ένα τραπέζι, να φορέσουν γάντια, να πλύνουν το πρόσωπο ή να βάλουν το χέρι στην τσέπη. Η θεραπεία καθορίζεται από τη λειτουργική επίδραση και την εξέλιξη, όχι μόνο από την εμφάνιση της παλάμης.
Ποια δάχτυλα επηρεάζονται στο σύνδρομο Dupuytren
Το σύνδρομο Dupuytren εμφανίζεται συχνότερα στον παράμεσο και στο μικρό δάχτυλο. Μπορεί να αφορά το ένα ή και τα δύο χέρια και να επηρεάζει περισσότερες από μία αρθρώσεις. Στα αρχικά στάδια παρατηρείται ένας σκληρός όζος, βαθούλωμα του δέρματος ή μια γραμμή που μοιάζει με κορδόνι στην παλάμη.
Καθώς η χορδή συσπάται, το δάχτυλο χάνει σταδιακά την ικανότητα πλήρους έκτασης. Συνήθως δεν υπάρχει έντονος πόνος, αν και οι αρχικοί όζοι μπορεί να είναι ευαίσθητοι. Το βασικό πρόβλημα είναι η λειτουργία: το χέρι δεν ανοίγει αρκετά για καθημερινές κινήσεις.
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Υπάρχει ισχυρή κληρονομική συνιστώσα και η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό. Είναι πιο συχνή στους άνδρες και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Έχει επίσης συσχετιστεί με τον σακχαρώδη διαβήτη, το κάπνισμα, υψηλή κατανάλωση αλκοόλ και ορισμένες άλλες παθήσεις.
Οι συσχετίσεις αυτές δεν σημαίνουν ότι κάθε άτομο με έναν παράγοντα κινδύνου θα εμφανίσει Dupuytren. Επίσης, η χειρωνακτική εργασία δεν θεωρείται από μόνη της αιτία. Η πάθηση δεν προκαλείται επειδή κάποιος «κούρασε» το χέρι του και δεν μεταδίδεται.
Πώς γίνεται η αξιολόγηση
Η διάγνωση βασίζεται συνήθως στην κλινική εξέταση. Ο γιατρός ή ο εξειδικευμένος επαγγελματίας υγείας εξετάζει τους όζους και τις χορδές, μετρά το έλλειμμα έκτασης των αρθρώσεων και αξιολογεί πόσο επηρεάζονται οι καθημερινές δραστηριότητες. Η δοκιμασία του τραπεζιού, δηλαδή αν η παλάμη μπορεί να ακουμπήσει επίπεδα σε μια επιφάνεια, αποτελεί απλό λειτουργικό δείκτη, χωρίς να αντικαθιστά την πλήρη εξέταση.
Απεικονιστικές εξετάσεις συνήθως δεν χρειάζονται. Είναι σημαντικό να διαφοροποιηθεί το Dupuytren από trigger finger, αρθρίτιδα, τραυματισμό τένοντα ή άλλη αιτία που περιορίζει την κίνηση.
Πότε χρειάζεται θεραπεία
Στα αρχικά στάδια, όταν δεν υπάρχει σημαντική ρίκνωση ή δυσκολία στη χρήση του χεριού, μπορεί να προταθεί παρακολούθηση. Η παρουσία ενός όζου δεν σημαίνει ότι απαιτείται άμεσα επέμβαση. Αξιολόγηση από ειδικό χρειάζεται όταν η ρίκνωση εξελίσσεται, όταν το χέρι δεν τοποθετείται επίπεδα ή όταν η δυσκολία επηρεάζει εργασία, υγιεινή, ένδυση και λαβές.
Οι διαθέσιμες επεμβατικές επιλογές περιλαμβάνουν διατομή της χορδής με βελόνα, χειρουργική αφαίρεση του προσβεβλημένου ιστού και, σε επιλεγμένες σοβαρές περιπτώσεις, αφαίρεση ιστού μαζί με τμήμα δέρματος και δερματικό μόσχευμα. Η επιλογή εξαρτάται από τις αρθρώσεις που επηρεάζονται, την ηλικία, τις ανάγκες του ατόμου και τον κίνδυνο υποτροπής. Καμία μέθοδος δεν εγγυάται ότι η πάθηση δεν θα επανεμφανιστεί.
Ο ρόλος της Φυσικοθεραπείας
Η Φυσικοθεραπεία δεν μπορεί να διαλύσει ή να εξαφανίσει τις ινώδεις χορδές. Στα αρχικά στάδια, ο ρόλος της είναι να αξιολογεί τη λειτουργία, να διατηρεί όσο γίνεται την κινητικότητα και να προτείνει πρακτικές προσαρμογές. Οι επιθετικές διατάσεις δεν σταματούν την εξέλιξη της νόσου και μπορεί να ερεθίσουν τους ιστούς.
Ένα εξατομικευμένο πλάνο αποκατάστασης μπορεί να περιλαμβάνει:
1. Φυσικά μέσα (παγοθεραπεία, θερμοθεραπεία, ηλεκτροθεραπεία, laser, υπέρηχο, στοχευμένες ραδιοσυχνότητες, biofeedback, μαγνητικό διεγέρτη, κρουστικό υπέρηχο)
2. Κινησιοθεραπεία (διατάσεις, ασκήσεις ενδυνάμωσης, ασκήσεις με έμφαση στην ιδιοδεκτικότητα και στην κιναισθησία)
3. Κινητοποίηση μαλακών μορίων με ειδικό εξοπλισμό (Ergon Technique)
4. Περίδεση (Kinesio taping)
5. Εκπαίδευση του ασθενή και ενημέρωση για την παθολογία του καθώς και για τις δραστηριότητες που μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα ή να τον επιβαρύνουν περισσότερο
6. Θεραπευτική άσκηση (λειτουργική επανεκπαίδευση, ασκήσεις νευρομυϊκού συντονισμού).
7. Συμβουλές για την ανακούφιση των συμπτωμάτων και την πρόληψη ενδεχόμενης επιδείνωσης.
Η αποκατάσταση χρειάζεται ισορροπία. Υπερβολική ακινησία μπορεί να αυξήσει τη δυσκαμψία, ενώ η βίαιη φόρτιση μπορεί να επιβαρύνει το τραύμα. Για αυτό οι οδηγίες πρέπει να είναι εξατομικευμένες.
Συχνές ερωτήσεις για το σύνδρομο Dupuytren
Είναι ίδιο με το trigger finger;
Όχι. Στο Dupuytren παχαίνει η περιτονία της παλάμης και σχηματίζονται χορδές που τραβούν σταδιακά το δάχτυλο. Στο trigger finger δυσκολεύεται η ολίσθηση ενός καμπτήρα τένοντα και συνήθως υπάρχει κλικ ή κλείδωμα κατά την κίνηση.
Μπορεί το μασάζ να ισιώσει το δάχτυλο;
Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το μασάζ διαλύει τις χορδές ή αναστρέφει τη ρίκνωση. Ήπιες τεχνικές μπορεί να χρησιμοποιηθούν για συγκεκριμένους στόχους μετά από επέμβαση, αλλά μόνο στο κατάλληλο στάδιο επούλωσης και σύμφωνα με τις οδηγίες της θεραπευτικής ομάδας.
Πότε πρέπει να δω ειδικό;
Ζητήστε αξιολόγηση όταν το δάχτυλο χάνει σταδιακά την έκταση, όταν δεν μπορείτε να ακουμπήσετε την παλάμη επίπεδα ή όταν οι καθημερινές δραστηριότητες δυσκολεύουν. Η έγκαιρη καταγραφή της κίνησης διευκολύνει την παρακολούθηση της εξέλιξης.
Τι να περιμένετε μακροπρόθεσμα
Η θεραπεία στοχεύει στη βελτίωση της έκτασης και της χρήσης του χεριού, αλλά το δάχτυλο δεν ισιώνει πάντοτε πλήρως. Όσο μεγαλύτερη και πιο παλιά είναι η ρίκνωση, τόσο δυσκολότερη μπορεί να είναι η πλήρης αποκατάσταση. Η υποτροπή είναι πιθανή ακόμη και μετά από επιτυχημένη παρέμβαση. Η περιοδική επανεκτίμηση βοηθά να εντοπιστούν έγκαιρα αλλαγές στην κίνηση και στη λειτουργία.
Το σύνδρομο Dupuytren εξελίσσεται διαφορετικά σε κάθε άνθρωπο. Ένας όζος στην παλάμη μπορεί να παραμείνει σταθερός, αλλά η σταδιακή κάμψη των δαχτύλων χρειάζεται αξιολόγηση. Η Φυσικοθεραπεία υποστηρίζει τη λειτουργία και έχει καθοριστικό ρόλο στην αποκατάσταση μετά από επεμβατική θεραπεία, χωρίς να αντικαθιστά την εξειδικευμένη ιατρική εκτίμηση. Αν το χέρι δεν ανοίγει όπως παλαιότερα, ζητήστε έλεγχο πριν ο περιορισμός γίνει πιο έντονος.
